حرکت با چراغ روشن

یکی از عبارت‌های مهم زندگی استفاده از واژه «چگونه» است؟ اگر جواب این پرسش مهم را ندانیم چه‌بسا اهداف خوبی داشته باشیم ولی مسیر مناسبی برای تحقق آن پیدا نکنیم. مثلاً به ما می‌گویند سعی کنید جسم سالمی داشته باشید، بلافاصله می‌پرسیم چگونه؟ یا مثلاً می‌گویند سعی کنید در مقاطع مهم زندگی انتخاب‌های مناسبی داشته باشید، هنوز جمله تمام نشده می‌پرسیم: چگونه؟
جواب این پرسش مثل نشانی گرفتن است. وقت پرسیدن نشانی دنبال آن هستیم که بدانیم چطور به مقصدمان برسیم؟ تا چند سال پیش که نرم‌افزارهای مختلف امروزی نبودند، وقتی مقصد خاصی داشتیم چند بار باید از افراد محلی نشانی می‌پرسیدیم. به‌محض این‌که کسی به‌خوبی مسیر را برایمان توضیح می‌داد تا بهتر و سریع‌تر به مقصد برسیم، دیگر وقت توقف نبود. پا را روی پدال گاز فشار داده و حرکت می‌کردیم.   

عاقبت بخیر شوی جوان

در دیدار با دانشجویان، آقا گفتند: «ما در اوایل انقلاب جوان‌هایی را داشتیم که این‌ها مردمان مسلمانی بودند و برای اسلام وارد میدان شده بودند امّا چون مبانی معرفتی‌شان ضعیف بود، پایه‌های معرفتی‌شان محکم نبود -حالا به هر دلیلی محکم نبود- این‌ها جذب گروه‌های التقاطی شدند و از یک جوان مؤمن سالمِ اسلام‌طلب تبدیل شدند به کسانی که بر روی هم‌میهن خودشان اسلحه کشیدند، جوان را، پیر را، کاسب بازاری را هدف قرار دادند و آن فجایع را، آن جنایات را به وجود آوردند؛ به خاطر ضعف مبانی معرفتی جذب آن گروه‌های ناسالم شدند و به این راه‌ها کشانده شدند؛ آخر هم سر از زیر پرچم صدّام درآوردند؛ یعنی آخرش هم کارشان به اینجا رسید؛ منشأ همه‌ این‌ها همان عدم استقرار فکری بود.» (۱)
انگار نشانی را اشتباهی رفته و حالا از جای دیگری سر در آورده‌اند. شما هم احساس خطر کردید؟ شاید یک‌لحظه ترسیده باشید، نگران شده و فکر کنید خب راه رها شدن از این دام‌های خطرناک چیست؟ آقا راه‌حل در امان ماندن از این خطر بزرگ را تقویت مبانی معرفتی می‌دانند. یعنی هرکدام از ما چارچوب عقیدتی داشته باشیم که به پشتوانه آن هر وقت با وقایع و حوادث مختلف سیاسی، فرهنگی، اجتماعی ، اقتصادی و علمی مواجه شدیم، برخورد مناسب را داشته و واکنش شایسته و صحیحی را به‌عنوان یک نوجوان انقلابی انجام دهیم. آقا گفتند: «وقتی مبانیِ معرفتی ضعیف بود، طبعاً نمی‌تواند آن‌ها را در مقابل حوادث، در مقابل سؤال‌ها، در مقابل ابهام‌ها حفظ کند و در صراط مستقیم نگه دارد.» (۲)

مدرسه صحیفه

اما چگونه؟ چگونه می‌توانیم مبانی معرفتی‌مان را تقویت کنیم؟ چگونه می‌توانیم چارچوب مناسب عقیدتی و معرفتی برای خودمان بسازیم؟
رهبر انقلاب در صحبت‌های سال‌های مختلف مسیر مناسب برای رسیدن به این مقصد را  گفتند. ایشان در دیدار دانشجویان شیرازی فرمودند: «صحیفه‌ سجادیه پر از معارف دینی است. با این کار بنیه دینی و انقلابی خودتان را هم محکم می‌کنید… این استحکام بنیه اعتقادی با همین توجه‌ها، با همین تضرع، توسل به پروردگار، در همین دعاهای صحیفه سجادیه به دست می‌آید. این دعاها فقط یارب یارب گفتن نیست، لبریز از معارف اسلامی است که اعتقاد انسان را عمیق می‌کند. تلاوت قرآن هم همین‌طور، خود نماز هم همین‌طور. »(۳)

چراغ‌ها روشن

علاوه بر این، بعضی‌ها درست وسط حوادث و اتفاقات، وقتی حسابی همه‌چیز غبارآلود شده و راه و بی‌راه معلوم نمی‌شد، چراغ‌هایی داشتند که راه را پیدا می‌کردند. خوب می‌دانید که چراغ فکر و معرفت را فقط از بین کتاب‌های خوب می‌توانیم پیدا کنیم. رهبر انقلاب فرمودند: «کسان دیگری در همان زمان بودند که قرص و محکم ایستادند؛ چون مبانی فکری‌شان درست بود، با کتاب‌های شهید مطهّری مرتبط بودند، با تفکّرات علّامه طباطبائی آشنا بودند، با حرف‌های مرحوم شهید صدر آشنا بودند، مبانی فکری و معرفتی‌شان محکم بود.» (۴) آقا قبل از این هم در مورد آثار شهید مطهری گفته بودند: «اگر کسی فقط آثار ایشان را از اول تا آخر با دقت بخواند، کافی است که او را به یک سطح راقی* از معارف عمیق اسلامی برساند.» (۵)
با این حساب عزممان بیشتر از قبل شده و خواندن یک‌باره و چندباره آثار بزرگانی که آقا نام بردند از آن برنامه‌های ثابتی است که خیلی زود باید سراغش برویم. شما برای محکم شدن پایه‌های فکری و معرفتی‌تان چه برنامه‌ای دارید؟

* راق: ارتقا یابنده، ارتقا یافته

پی‌نوشت

– (۱)و (۲) بیانات در ارتباط تصویری با نمایندگان تشکل‌های دانشجویی- ۱۳۹۹/۲/۲۸
– (۳) بیانات‌ در دیدار اساتید و دانشجویان دانشگاه‌های شیراز- ۱۳۸۷/۲/۱۴
– (۴) بیانات در ارتباط تصویری با نمایندگان تشکل‌های دانشجویی- ۱۳۹۹/۲/۲۸
– (۵) دیدار مسئولان و اساتید طرح مطالعاتی آثار شهید مطهری-  ۱۳۷۹/۶/۱۴

title comment